Coraz więcej pacjentów zgłasza się do gabinetów dentystycznych z problemem zgrzytania zębami, napięcia w obrębie szczęki i nawracających bólów głowy. Bruksizm to schorzenie, które — choć często bagatelizowane — może w niektórych przypadkach prowadzić do poważnych powikłań, jeśli nie zostanie wcześnie rozpoznane i skutecznie leczone.
W poniższym artykule wyjaśniamy, jak rozpoznać bruksizm, co go powoduje i jakie metody leczenia są najskuteczniejsze.
Czym jest i jak rozpoznać bruksizm?
Bruksizm to nawykowe, nieświadome zaciskanie zębów lub zgrzytanie zębami, które występuje najczęściej w nocy, ale może też pojawiać się w ciągu dnia, zwłaszcza w sytuacjach stresowych.
Do najczęstszych objawów należą:
- ścieranie i pękanie zębów,
- nadwrażliwość szkliwa i nadwrażliwe dziąsła,
- napięcie i ból mięśni żuchwy,
- poranne, przewlekłe bóle głowy, szczególnie w skroniach,
- uczucie „ciężkiej” szczęki,
- nawracające stany zapalne ucha,
- trzaski w stawach skroniowo-żuchwowych.
Do zdiagnozowania bruksizmu potrzebny jest dentysta, który podczas badania ocenia stan zgryzu, napięcie mięśni, kondycję szkliwa i pracę stawu skroniowo-żuchwowego.
Przyczyny bruksizmu – co może wywoływać zgrzytanie zębami?
Najczęstszą przyczyną zgrzytania zębami jest stres i napięcie emocjonalne. Zaburzenia snu, zmęczenie i przewlekły stres mogą powodować bruksizm nocny. Wywołują go jednak również inne czynniki.
Nieprawidłowy zgryz i zaburzenia w pracy stawu skroniowo-żuchwowego powodują kompensacyjne napięcia w mięśniach żucia.
Czynniki neurologiczne i farmakologiczne, w tym niektóre leki (np. przeciwdepresyjne), mogą nasilać bruksizm.
Na zgrzytanie zębami duży wpływ ma także niezdrowy styl życia i złe nawyki. Nadmierne spożycie kofeiny, alkoholu, palenie papierosów, nawykowe żucie gumy i brak regenerującego snu to duże czynniki ryzyka.
Objawy bruksizmu, które powinny Cię zaniepokoić
Objawy bruksizmu rozwijają się stopniowo, dlatego łatwo je przeoczyć. Warto przyjrzeć się sygnałom takim jak:
- poranne bóle głowy, szczególnie w okolicy skroni wynikające z nadmiernego napięcia mięśniowego,
- napięcie lub ból żuchwy i karku,
- ścieranie zębów, pęknięcia szkliwa, nadwrażliwość na zimno i ciepło,
- trzaski w stawie skroniowo-żuchwowym, trudność w szerokim otwieraniu ust,
- bezsenność, trudności z zasypianiem, uczucie rozdrażnienia po przebudzeniu,
- przerost mięśni żwaczy,
- krwawienie podczas zabiegów higieny jamy ustnej i nadwrażliwość zębów.
Metody leczenia bruksizmu – od czego zacząć?
W przypadku bruksizmu pierwszym krokiem jest oczywiście wizyta u stomatologa. Przeprowadzi on badanie zgryzu, oceni stan uzębienia i zaproponuje odpowiednią terapię. W leczeniu bruksizmu najczęściej wykorzystuje się kilka uzupełniających się metod.
Terapia szyną relaksacyjną to najczęściej stosowany i skuteczny sposób przy nadmiernym zaciskaniu zębów. Indywidualnie dopasowana nakładka na zęby jest stosowana głównie w nocy.
Fizjoterapia stomatologiczna obejmuje masaże mięśni twarzy, techniki rozluźniające i terapię punktów spustowych. Aby przynieść ulgę osobom cierpiącym z powodu schorzenia, masaż należy wykonywać regularnie.
W redukcji stresu przyda się wsparcie psychologiczne. Techniki relaksacyjne to podstawa w przypadku bruksizmu na tle stresowym, w celu zmniejszenia napięcia mięśniowego. W szczególnych sytuacjach zaleca się zastosowanie leczenia farmakologicznego — środki rozluźniające mięśnie szczęki lub redukujące napięcie nerwowe.
Szyna relaksacyjna w leczeniu bruksizmu – jak działa?
Szyna relaksacyjna to specjalna, przezroczysta nakładka wykonana z tworzywa sztucznego, dopasowana indywidualnie do łuku zębowego pacjenta. Stosuje się ją na nocne zgrzytanie zębami.
Szyna chroni zęby przed ścieraniem, pozwala rozluźnić napięte mięśnie żuchwy, stabilizuje pracę stawu skroniowo-żuchwowego, może zapobiec dalszym uszkodzeniom zębów i łagodzi objawy bólowe.
W niektórych przypadkach możliwe jest stosowanie szyn dziennych, zwłaszcza przy bardzo nasilonych objawach bruksizmu lub silnym zaciskaniu zębów w ciągu dnia.
Czy można zastąpić szynę? Na rynku dostępne są tzw. uniwersalne szyny z aptek, jednak nie zapewniają one indywidualnego dopasowania, a nieprawidłowo dobrane mogą wręcz pogorszyć objawy. Zdecydowanie rekomenduje się więc wykonanie profesjonalnej szyny u dentysty.
Jeśli podejrzewasz u siebie objawy bruksizmu – nie zwlekaj z wizytą u specjalisty
Zgrzytanie zębami to nie tylko problem z estetyką uśmiechu. Nieleczony bruksizm może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych — uszkodzeń zębów, bólu stawów, zaburzeń snu i obniżenia jakości życia.
Nie dopuść do dalszego uszkodzenia zębów. Umów się na konsultację stomatologiczną i zadbaj o swoje zdrowie, zanim konsekwencje nieleczonego bruksizmu dadzą o sobie znać.